Fel rhyw fwystfil sgitsoffrenig mae

Gŵyl Rhif 6, 2015

  Wil
  Daf Nant

Yn ymddangos, creadur od llawn celloedd gwaed Celtaidd a Sacsonaidd yn amgylchynnu Portmeirion, bodau dynol yn deimlyddion, yn clebran, aros yn eu hunfan, ymgasglu mewn grwpiau i ddawnsio neu ganu neu eistedd yn ddistaw. Mae ei organnau, y prif faes, y castell a’r pentref yn hollol honco, y goedwig wyllt, pob un a’i lwyfannau unigryw ei hun. Mae’r bobl mewn gwisgoedd yn sbecian trwy goed troellog a’r siapiau bwa gyda gargoiliau yn ein gwylio ymhobman.

Dan ni’n ei grwydro, ac am benwythnos yn troi i mewn i’r anghenfil hwn. I ni, dan ni adra’n barod, o’r mynyddoedd draw fan’cw, ond mae’r newydd-ddyfodiaid yn gwneud i ni weld popeth o’r newydd a’u anghrediniaeth a’u hoffter dryslyd ohono yn ein gwneud yn benysgafn braidd. Ac er hynny, mae ein gwreiddiau ni yn golchi dros y cachu corfforaethol ac yn distewi popeth. Mae Gogledd Cymru yn cau’n dynn am ddiwylliant y caffis corfforaethol ac yn ychwanegu llond awyr o gymylau dros gynefin y bioden fôr a’r tywod dan ein traed, ac mae popeth ffals a’r pethau plastig yn diflannu i bellafoedd byd.

Mae’r coediwr Nick yn gwneud ei gartref yn sedd y barbwr hipster yn gwneud synnwyr. Yn ogystal â’r band reggaeton o Feneswela efo’u cynulleidfa capiog. Y bandiau pres a’r corau a’r nosweithiau tecno oer. Yr emynau sy’n mynd i lawr y lôn goch efo casgen o gwrw wrth y piano a’r disgo yn y cefn. Grace Jones yn noeth, mwy neu lai, a Mick Artistic yn canu caneuon am ddeilach yn sownd i’w weipars car. Swigod ymhobman, dawnsiwyr tân, Prosecco yn y bore a darlith am fancio dros y we. Mae popeth yn gwneud synnwyr rhywsut.

Mae’n anhebygol dros ben ac yn ddeubegwn, ond dan ni’n ei dallt hi, ac mae’r balchder ynddon ni, a’r ni a nhw dragwyddol, sydd fel arfer yn brifo i’r byw gan anghytbwysedd yn hollol gytbwys ac yn gwneud synnwyr.

Naci, mwy na hynny – mae’r bwystfil hwn sy’n tyfu yma bob blwyddyn, gyda phob copa walltog a’r sawl calon sy’n pwmpio ynddo yn ein bwydo ni ac yn yr adlewyrchiad yn ei fil o lygaid bychan, dan ni’n gwneud synnwyr.